باشگاه فوتبال استقلال تهران در فصل ۱۳۷۱از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزادباشگاه فوتبال استقلال تهران۱۳۷۱مدیر کاظم اولیاییسرمربی بیژن ذوالفقارنسبورزشگاهورزشگاه آزادی تهرانجام آزادگانپنجم→ ۱۳۷۲۱۳۷۰ ←
فصل ۱۳۷۱ چهل‌وهفتمین سال فعالیت تیم فوتبال باشگاه استقلال و دومین سال برگزاری لیگ آزادگان بود. استقلال به عنوان نایب قهرمان لیگ فصل گذشته پای در این رقابت‌ها گذاشت و در پایان مسابقات در رتبه سوم جدول رده‌بندی گروه اول لیگ آزادگان و از نظر جمع امتیازات در ردهٔ پنجم دو گروه مسابقات قرار گرفت.[۱]
بر اساس قوانین فدراسیون فوتبال ایران در آن هنگام، تیم‌های حاضر در لیگ آزادگان بدون توجه به رتبهٔ تیم‌ها در لیگ سال قبل و از طریق مسابقات انتخابی استان‌ها برگزیده می‌شدند. در تهران نیز پس از پایان مسابقات لیگ آزادگان در دی و بهمن ۱۳۷۱، تورنمنتی موسوم به «سوپر جام باشگاه‌های تهران» برگزار گردید تا نمایندگان تهران در لیگ آزادگان سال آینده انتخاب شوند. استقلال در این تورنمنت نتایج درخوری کسب نکرد و با وجود مقام پنجمی در دومین دورهٔ لیگ آزادگان در فصل گذشته، از حضور در لیگ سوم آزادگان بازماند.
محتویات  [نهفتن] ۱ مرور فصل۱.۱ ماجرای برگزاری سوپرجام در فوتبال ایران۲ جایگاه در جدول۲.۱ جایگاه در گروه یکم مسابقات۲.۲ جایگاه در جدول امتیازی لیگ۳ بازیکنان۴ جستارهای وابسته۵ پانویس۶ منابع
مرور فصل[ویرایش]
دومین دورهٔ جام آزادگان از امرداد ۱۳۷۱ آغاز شد و در دی ماه همان سال به پایان رسید. این لیگ به عنوان کوتاه‌ترین لیگ فوتبال ایران شناخته می‌شود.[۲] پیش از آغاز این بازی‌ها منصور پورحیدری پس از چند فصل موفق در استقلال که با مقام‌های قهرمانی و نایب قهرمانی در آسیا همراه بود، جای خود را به بیژن ذوالفقارنسب داد. از تیمی که به تازگی نایب قهرمان آسیا شده بود، چند بازیکن نیز جدا شده بودند که چهره‌هایی چون جعفر مختاری‌فر، عبدالعلی چنگیز، رضا احدی و مجید نامجو مطلق در میان آن‌ها بودند.[۳]
چند سال پس از پایان جنگی که تعطیلی مسابقات لیگ سراسری فوتبال ایران را در پی داشت، فدراسیون فوتبال ایران برای برپاکردن دوبارهٔ لیگ سراسری در حال آزمایش شیوه‌های گوناگون برگزاری مسابقات بود. پس از لیگ یکم آزادگان که در یک گروه ۱۲ تیمی برگزار شده بود، مسابقات این فصل دوباره به شیوهٔ «دو گروهی» – شیوه‌ای که در جام باشگاه‌های تهران در دههٔ ۱۳۶۰ رایج بود – برگزار گردید. ۱۶ تیم حاضر در این مسابقات در دو گروه ۸ تیمی به پیکار پرداختند و پس از پایان پیکارهای گروهی، دو تیم برتر هر گروه به دور نیمه‌پایانی راه یافتند. سرانجام نیز تیم‌های پیروز نیمه‌نهایی (پاس و پرسپولیس) دیدار پایانی را برگزار کردند که با برتری سبزپوشان، جام آزادگان برای دومین سال پیاپی به پاس تهران رسید.[۲]
استقلال در گروه یکم بازی‌ها قرار داشت و با کسب تساوی‌های پیاپی، در پایان به مقام سوم گروه خود رسید و از رسیدن به مرحلهٔ نیمه‌نهایی رقابت‌ها بازماند.[۴] در آخرین هفته مرحله گروهی استقلال برای صعود نیاز داشت کشاورز را با اختلاف ۴ گل شکست دهد، اما با تساوی ۱-۱ متوقف شد. در جدول امتیازی دو گروه مسابقات نیز استقلال در میان ۱۶ تیم شرکت‌کننده با ۱۶ امتیاز در جای پنجم قرار گرفت.ماجرای برگزاری سوپرجام در فوتبال ایران[ویرایش]
در پنج دوره اول لیگ باشگاهی کشوری بعد از انقلاب (لیگ قدس و لیگ‌های آزادگان اول تا چهارم) شیوهٔ برگزاری مسابقات بر اساس «سهمیه‌بندی» تعداد نمایندگان استان‌ها بود، یعنی هر استان تعداد سهمیه مشخصی در لیگ داشت. فدراسیون فوتبال در این دوره بدون توجه به رتبهٔ تیم‌ها در لیگ آزادگان فصل گذشته، مسابقات استانی را ترتیب می‌داد تا تیم‌های دورهٔ بعدی لیگ آزادگان انتخاب شوند. این شیوه بعد از دوره چهارم لیگ آزادگان متوقف شد و با روال معمول «صعود و سقوط»[۵] که در لیگ‌های فوتبال اغلب کشورهای دنیا متداول است جایگزین شد.
استان تهران در لیگ سوم آزادگان سال ۱۳۷۲ هم‌چون لیگ دوم آزادگان تنها ۴ سهمیه داشت و دیگر تیم‌های تهرانی باید در مسابقات دیگر (جام باشگاه‌های تهران و یا دسته‌جات پایین فوتبال ایران) بازی می‌کردند. پس از پایان مسابقات لیگ سال ۱۳۷۱، فدراسیون فوتبال تصمیم گرفت تا ۴ سهمیهٔ سال بعد را در رقابتی میان ۴ تیم تهرانی لیگ آزادگان (استقلال، پرسپولیس، پاس و کشاورز) و ۴ تیم برتر جام باشگاه‌های تهران در آن سال (سایپا، پورا، بانک تجارت و گسترش) تعیین کند. در این سال بر خلاف سالهای قبل تیمهای لیگ کشوری دیگر در لیگ استان خودشان بازی نمی‌کردند. در دوره‌های قبلی لیگهای قدس و آزادگان، فدراسیون از استقلال و پرسپولیس و سایر تیم‌های لیگ کشوری می‌خواست تا در طول فصل همزمان در لیگ‌های کشوری و استانی بازی کنند و سهمیه لیگ کشوری سال بعد را با موفقیت در لیگ استانی (در طول یک فصل) به دست آوردند. اما نتیجه آن سیستم تراکم بیش از حد تعداد مسابقات به ویژه برای استقلال و پرسپولیس بود، طوری که مسابقات اغلب با تأخیر زیادی به پایان می‌رسید و حتی در سال ۱۳۶۹ که تیم ملی مسابقات مهمی داشت، فدراسیون لیگ کشور را برگزار نکرد. لذا برای سال ۱۳۷۱ فدراسیون به این نتیجه رسید که شرکت همزمان تیمها در هر دو لیگ کشوری و استانی ممکن نیست. با جدا شدن تیم‌های لیگ آزادگان از مسابقات استانی لازم بود شیوه جدیدی برای معرفی سهمیه‌های هر استان در لیگ آینده اجرا شود. به همین خاطر طرح برگزاری سوپرجام در تهران و سایر استانهایی که در لیگ نماینده داشتند اجرا شد.
در ماه‌های دی و بهمن سال ۱۳۷۱ تورنمنتی ۸ جانبه موسوم به «سوپر جام باشگاه‌های تهران» میان ۸ باشگاه تهرانی برگزار گردید. در میانهٔ این بازی‌ها اعلام شد که دو تیم قهرمان و نایب قهرمان لیگ (پاس و پرسپولیس) بدون توجه به نتایج تورنمنت در لیگ آینده حضور خواهند داشت، هر چند نتایجی که در مقابل تیمهای دیگر کسب می‌کردند، در سرنوشت دیگر تیمها اثر داشت. بدین ترتیب ۶ تیم دیگر تهران بر سر ۲ سهمیهٔ باقی‌مانده رقابت کردند. استقلال در ۷ بازی خود ۵ تساوی (برابر تیم‌های پرسپولیس، کشاورز، پورا، بانک تجارت، گسترش) و دو شکست (برابر پاس و سایپا) کسب کرد.[۴] در نهایت کشاورز و سایپا دو سهمیهٔ آخر تهران را به دست آوردند و تیم‌های استقلال، بانک تجارت، پورا و گسترش سهمیه حضور در سومین دوره لیگ آزادگان را به دست نیاوردند.
در پی این نتایج ابتدا بنا بود طبق روال معمول این چهار تیم در لیگ باشگاه‌های تهران بازی کند؛ اما در فاصله یک هفته به شروع فصل جدید باشگاه‌های تهران، با پیشنهاد فدراسیون، مسؤولان استقلال، گسترش، و پورا تصمیم گرفتند که تیم هایشان به جای بازی در لیگ باشگاه‌های تهران، در مسابقات کشوری دیگری تحت عنوان لیگ دسته سوم شرکت کنند. از این مسابقات به عنوان «دسته سوم جام آزادگان» اسم برده می‌شد، اما ارتباطی با لیگ‌های دسته اول و دوم آزادگان از لحاظ صعود و سقوط تیم‌ها نداشت و تیم‌های کشور - مستقل از رتبه‌ای که در لیگ سراسری کسب می‌کردند - باید در انتهای فصل سهمیه شرکت در لیگ دسته اول سال بعد را از طریق شرکت در مسابقات استانی (سوپرجام) به دست می‌آوردند. علت قبول پیشنهاد فدراسیون از سوی این سه باشگاه این بود با شرکت در مسابقات کشوری (لیگ دسته سوم) این تیم‌ها می‌توانستند به طور مستقیم در سوپرجام سال آینده شرکت کنند، در حالی که اگر مانند بانک تجارت در مسابقات لیگ باشگاه‌های تهران شرکت می‌کردند، لازم بود ابتدا جزو ۴ تیم برتر لیگ باشگاه‌های تهران قرار گیرند تا بتوانند به سوپرجام برسند. ضمن اینکه تهران در مسابقات موسوم به "دستهٔ دوم کشور" نیز نماینده‌ای نداشت و تیم‌های تهرانی در این دسته هم نمی‌توانستند بازی کنند. بنابراین استقلال، تیم پنجم لیگ آزادگان در سال ۱۳۷۱، به‌طور مستقیم به مسابقاتی موسوم به لیگ ۳ فرستاده شد، در حالیکه بسیاری از تیم‌های لیگ آزادگان فصل ۱۳۷۱ که در جدول رده‌بندی پایین‌تر از استقلال قرار گرفته بودند، در لیگ دسته اول آزادگان سال آینده (فصل ۷۳-۷۲) نیز حاضر بودند.
۲۰ سال پس از اجرای این طرح، ناصر نوآموز رییس وقت فدراسیون فوتبال اعلام کرد در آن روزها مدیر باشگاه را تشویق کرده است که استقلال را به دستهٔ سوم ببرد. به گفتهٔ او اگر استقلال به دستهٔ پایین‌تر می‌رفت، دیگر هیچ تیمی جرات نمی‌کرد پس از سقوط از دستهٔ اول بهانه بیاورد.[۶]
در انتهای فصل بعد (فصل ۷۳-۷۲) فدراسیون مجدداً همان طرح سوپرجام را برگزار کرد و این بار سهمیه تهران در لیگ آزادگان را به ۶ و تعداد تیم‌های لیگ را به ۱۶ افزایش داد. استقلال با سرمربیگریرضا نعلچگر در بهار ۱۳۷۳ قهرمان سوپر جام تهران شد و سهمیه لیگ آزادگان بعدی را به دست‌آورد. اما چند تیم ریشه دار شهرستانی مثل تراکتورسازی و نساجی، علی‌رغم عملکرد قابل قبول در لیگ آزادگان ۷۳-۷۲، نتوانستند از سوپرجام استان هایشان سهمیه لیگ ۷۴-۷۳ را به دست آورند. با زیاد شدن اعتراض‌ها فدراسیون جدید تعداد تیم‌های لیگ را از ۱۶ به ۲۴ افزایش داد و به تمام تیمهای لیگ قبلی (۷۳-۷۲) و نیز تمام تیم‌های موفق در سوپر جام اجازه شرکت در لیگ ۷۴-۷۳ را داد. به این ترتیب تعداد سهمیه‌های تهران به ۸ رسید. ضمن اینکه فدراسیون اعلام کرد از فصل آینده تیم‌ها براساس عملکردشان در همان لیگ آزادگان می‌توانند در فصل‌های بعدی شرکت کنند. به عبارت دیگر سوپر جام و سهمیه بندی دیگر درکار نخواهد بود و به جای آن، مثل اغلب لیگ‌های دنیا، تیم‌ها بر اساس صعود و سقوط[۷] در لیگ بازی خواهند کرد. این شیوه از فصل ۷۴-۷۳ تا حال حاضر اجرا شده است.
پس از بروز این شرایط، علی جباری پس از سال‌ها به استقلال بازگشت و سرپرستی تیم را بر عهده گرفت. او در یادآوری آن دوره گفته است که باشگاه برای پرداخت ۱۵ هزار تومان در ازای ۳۰ پرس غذا برای بازیکنان ناتوان بود و به رستوران‌های دیگر می‌رفتند تا بهای ارزان‌تری را بپردازند. قرارداد بازیکنان استقلال در آن فصل ۳ میلیون تومان پیش‌پرداخت و ماهیانه ۱۸ هزار تومان بود که البته تنها شامل بازیکنان ملی‌پوش می‌شد و سایرین دست‌مزد کمتری می‌گرفتند.[۸]جایگاه در جدول[ویرایش]جایگاه در گروه یکم مسابقات[ویرایش]جدول گروه یک لیگ آزادگان – سال ۱۳۷۱ردهباشگاهبازیبردمساویباختامتیاز۱تراکتورسازی۱۴۸۵۱۲۱۲کشاورز۱۴۷۴۳۱۸۳استقلال۱۴۴۸۲۱۶۴نفت آبادان۱۴۵۵۴۱۵۵جنوب اهواز۱۴۵۳۶۱۵۶کما۱۴۲۶۶۱۰۷وحدت ساری۱۴۳۲۹۹۸سپیدرود۱۴۲۳۹۷
بردها ۲ امتیاز داشته است.جایگاه در جدول امتیازی لیگ[ویرایش]
جدول رده‌بندی امتیازی لیگ (مجموع دو گروه) بر اساس امتیازهایی است که تیم‌ها در گروه خود به دست آوردند. قهرمان مسابقات در فینال مشخص شد.در ستون امتیاز گروهی امتیازهایی که هر تیم در ۱۴ بازی مرحله گروهی به دست‌آورد ذکر شده است. در ستون امتیاز نهایی، برای چهار تیم تراکتورسازی، کشاورز، پرسپولیس و پاس، امتیاز بازی‌های مرحلهٔ نیمه‌نهایی نیز لحاظ شده است.ستون وضعیت در فصل بعد، نمایان‌گر مسابقاتی است که تیم‌ها در فصل بعدی (۷۳-۷۲) در آن شرکت کردند.در سال ۱۳۷۱ هر بُرد ۲ امتیاز داشته است.ردهباشگاهامتیاز گروهیامتیاز نهاییوضعیت در فصل بعد۱پاس تهران۱۷۲۱لیگ آزادگان۲پرسپولیس تهران۱۸۲۱لیگ آزادگانتیم‌های حذف شده در نیمه نهایی۳تراکتورسازی تبریز۲۱۲۲لیگ آزادگان۴کشاورز تهران۱۸۱۸لیگ آزادگانتیم‌هایی که به نیمه نهایی راه نیافتند۵استقلال تهران۱۶۱۶لیگ ۳۶نفت آبادان۱۵۱۵لیگ آزادگان۷جنوب اهواز۱۵۱۵لیگ آزادگان۸پلی‌اکریل اصفهان۱۵۱۵لیگ ۳۹ملوان انزلی۱۴۱۴لیگ آزادگان۱۰استقلال اهواز۱۴۱۴لیگ آزادگان۱۱برق شیراز۱۴۱۴لیگ آزادگان۱۲نساجی قائم‌شهر۱۱۱۱لیگ آزادگان۱۳کمای شیراز۱۰۱۰لیگ ۲۱۴وحدت ساری۹۹لیگ ۲۱۵ابومسلم مشهد۷۷لیگ ۲۱۶سپیدرود رشت۷۷لیگ ۲بازیکنان[ویرایش]
حسین تراب‌پور، احمدرضا عابدزاده، ثاقبی‌فر، حمید بابازاده، مهدی پاشازاده، شاهین بیانی، ایمان عالمی، صادق ورمزیار، بهمن ترکاشوند، کوروش بختیاری‌زاده، عباس سرخاب، میرشاد ماجدی،عبدالصمد مرفاوی، عادل حردانی، کامیار کاردار، یعقوبی، جوادی، رضا حسن‌زاده، محمود سجادی، محمود صالح‌آبادی، امیر قلعه‌نویی.[۳]جستارهای وابسته[ویرایش]فهرست فصل‌های باشگاه فوتبال استقلال تهرانپانویس[ویرایش]پرش به بالا↑ «عملکرد تیم فوتبال استقلال». وب‌گاه رسمی باشگاه استقلال تهران. بازبینی‌شده در ۱۵ بهمن ۱۳۹۱.↑ پرش به بالا به:۲٫۰ ۲٫۱ «مروری بر ادوار جام آزادگان (مسابقات قهرمانی باشگاه‌های کشور)». روزنامه گل، ۱۵ امرداد ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۳.↑ پرش به بالا به:۳٫۰ ۳٫۱ «بازیکنان و مربیان استقلال تهران از ابتدا». کانون هواداران باشگاه استقلال. بازبینی‌شده در ۱ بهمن ۱۳۹۱.↑ پرش به بالا به:۴٫۰ ۴٫۱ «بازی‌های استقلال تهران، فصل ۷۲–۱۳۷۱». بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۳ ژانویه ۲۰۱۳.پرش به بالا↑ «برگزاری لیگ بر اساس شیوه صعود و سقوط تیم‌ها». سایت ویکی‌پدیا.پرش به بالا↑ «نوآموز: استقلال با رفتن به دسته ۳ بزرگترین خدمت را به فوتبال ایران کرد!». خبرآنلاین، ۴ دی ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۳.پرش به بالا↑ «برگزاری لیگ بر اساس شیوه صعود و سقوط تیم‌ها». سایت ویکی‌پدیا.پرش به بالا↑ «علی جباری: در استقلال همیشه خودی‌ها خیانت کرده‌اند». خبرآنلاین، ۳ امرداد ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۳.منابع